ارشد شناختی

معرفی رشته ارشد علوم شناختی

دوره کارشناسی ارشد علوم شناختی با تاکید بر روان شناسی شناختی از بهمن ۱۳۸۶ آغاز به کار نمود. چهارده پذیرفته شده اولین دوره این رشته با هماهنگی و تایید وزارت علوم، تحقیقات و فن آوری از میان شرکت کنندگان در آزمون سراسری کارشناسی ارشد آن سال برگزیده شدند — روندی که از آن سال به بعد هر ساله ادامه دارد.  جزییات بیشتر در مورد ویژگی های این رشته، چگونگی ورود به آن، و درس ها در زیر می آید.   الف: ویژگی های کلی  ۱- عنوان رشته: علوم شناختی ( با تمرکز بر روانشناسی شناختی)، مقطع کارشناسی ارشد   ۲- تعریف: علوم شناختی ، دانشی جدید در زمینه ذهن و مغز است. دانشمندان این رشته می‌کوشند تا در خصوص ادراک، تفکر، حافظه، فهم زبان، یادگیری و سایر فرایند‌های ذهنی و پدیده‌های موثر در آگاهی و شناخت به درک عمیق‌تری دست پیدا کنند و مکانیسم‌ها و فرایند‌هایی را که در بروز این پدیده‌ها دخالت دارند بطور دقیق بررسی نمایند. علوم شناختی، دانشی بین رشته‌ای است که از تعامل رویکرد‌های مختلف مطالعه ذهن همانند روانشناسی، دانش رایانه، دانش عصب پایه، فلسفه و زبان شناسی شکل می‌گیرد. روانشناسی به مطالعه رفتار انسان، آگاهی، ادراک، توجه، حافظه، هیجان و فهم زبان می‌پردازد. مسائلی مثل هوش مصنوعی، استفاده از فرایند‌های رایانه‌ای برای فهم فرایند‌های شناختی و طراحی در زمینه شباهتهای انسان و ماشین در حوزه دانش رایانه قرار می‌گیرد. علم عصب پایه، ساختار و فرایند‌های سیستم عصبی را مد نظر قرار می‌دهد و هدف علم عصب‌پایه شناختی بطور اختصاصی بررسی ارتباط سیستم عصبی و مواد موجود در آن با فرایند‌ها و بازنمایی‌های ذهنی است. فلسفه ذهن به منطق، معنا، باز نمایی و رابطه بین ذهن، مغز، رفتار و آگاهی می‌پردازد و زبان شناسی نیز ماهیت و ساختار زبان انسان را مورد ارزیابی قرار می‌دهد. دانشمندان و دانشجویان این رشته باید در تمام زمینه‌های فوق به کسب علم و تجربه بپردازند.   ۳- هدف: امروزه ایجاد رشته‌هایی که با فن آوری اطلاعات ارتباط مستقیم دارند یکی از اهداف بسیاری از دانشگاههای معتبر دنیاست. علوم شناختی نیز با توجه به ماهیت بین رشته‌ای و ارتباط مستقیم آن با جدیدترین پیشرفتهای علمی در زمینه‌علوم مختلف این فرصت را برای علاقمندان فراهم می‌آورد که به علم آموزی و پژوهش در این رشته جدید بپردازند . از نظر پیشرفت آموزش عالی نیز احداث چنین رشته‌هایی موجب افزایش اعتبار جهانی مراکز آکادمیک ایجاد کننده خواهد شد. یکی از خصوصیات مهم رشته علوم شناختی ماهیت بین رشته‌ای آن است. و ایجاد این رشته در واقع فرصتی برای بهره وری بیشتر از امکانات و شرایط موجود دانشگاهها است. برگزاری این دوره زمینه‌ای مشترک برای همکاری علمی پژوهشکده علوم شناختی و دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی (و احتمالا سایر دانشکده‌ها) را فراهم می‌آورد و موفقیت آن نمادی از موفقیت کار علمی گروهی خواهد بود.   ۴- ضرورت و اهمیت دوره: در دهه اخیر کشورهایی که از نظر فن آوری پیشرفته تر بوده اند و توانسته‌اند علوم را تلفیق و ممزوج نمایند پیشرفت بسیار خوبی داشته‌اند. بنابر این ایجاد چنین رشته‌هایی در کشور ما نیز اثرات بسیار خوبی در بهبود وضعیت آموزشی سایر علوم خواهد داشت. همچنین با توجه به اهمیت پژوهش در رشته‌های مختلف، ماهیت پژوهشی این رشته کمک خواهد کرد که علاقمندان به پژوهش در رشته‌های روانشناسی، زبان‌شناسی، فلسفه ، هوش مصنوعی و علم عصب پایه بتوانند مهارت ‌های لازم را در این خصوص بدست آورند. یکی از خصوصیات مهم رشته علوم شناختی ماهیت بین رشته‌ای آن است. و ایجاد این رشته در واقع فرصتی برای بهره وری بیشتر از امکانات و شرایط موجود دانشگاهها است. برگزاری این دوره زمینه‌ای مشترک برای همکاری علمی فراهم می‌آورد و موفقیت آن نمادی از موفقیت کار علمی گروهی خواهد بود. ۵- طول دوره و شکل نظام: دوره کارشناسی ارشد علوم شناختی (با تمرکز بر روانشناسی شناختی) حداقل شامل ۴ ترم (۲ سال) و دارای۳۲ واحد بوده و به شکل نظام کارشناسی ارشد ناپیوسته می‌باشد. ۶- تعداد و نوع واحدهای درسی دوره: برنامه درسی دوره کارشناسی ارشد علوم شناختی (با تمرکز بر روان شناسی شناختی) شامل ۳۲ واحد به شرح زیر می‌باشد – واحد‌های الزامی                                      ۲۴    واحد – واحد‌های اختیاری                                     ۸      واحد – تبصره : باید دو واحد از دروس بر اساس تحقیق نظری فردی یا گروهی توسط دانشجویان انجام شود و به شکل سمینار ارائه گردد.   – پروژه و پایان نامه                                        ۴   واحد   – تبصره ۱- دانشجویان پس از گذراندن دروس پایه و اصلی، بویژه روش تحقیق در علوم شناختی می‌توانند پروژه تحقیقاتی دوره کارشناسی ارشد خود را با نظر استاد راهنما و توافق کمیته تحصیلات گروه انتخاب نمایند. – تبصره ۲- مدت زمان لازم برای گذراندن دروس و تهیه و تدوین پایان نامه تابع شرایط عمومی در مقررات تحصیلات تکمیلی دانشگاه و پژوهشکده است.   ۷- نقش و توانایی دانش آموختگان: فارغ التحصیلان این رشته دارای توانایی‌ها و ویژگیهای زیر خواهند بود:

  • دانش پایه در زمینه روانشناسی شناختی، فلسفه ذهن، طراحی مدلهای شناختی، زبان شناسی نوروپسیکولوژی و روش شناسی تحقیق
  • مهارت ارزیابی انتقادی ادبیات علمی علوم شناختی و کاربرد عملی نظریات و روشهای آن
  • تجربه و توانایی در طراحی و انجام پژوهشهای گوناگون در حوزه علوم شناختی به صورت مستقل
  • مهارت‌های لازم درکاربردی ساختن خلاقانه علوم شناختی در زمینه‌های مختلف
  ۸- شرایط ورود به رشته: – دارا بودن کلیه ضوابط و شرایط عمومی و اختصاصی داوطلبین شرکت در آزمون کارشناسی ارشد ناپیوسته مندرج در دفترچه راهنمای آزمون ورودی تحصیلات تکمیلی که توسط وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و سازمان سنجش آموزش کشور منتشر می‌گردد. – موفقیت در آزمون ورودی و دارا بودن شرایط ذکر شده در آئین نامه کلی کارشناسی ارشد مصوب شورای عالی برنامه‌ریزی   ۹– آزمون ورودی: – آزمون ورودی رشته علوم شناختی تنها از طریق آزمون کارشناسی ارشد ناپیوسته سازمان سنجش آموزش کشور و به عنوان جزیی از رشته‌های مجموعه روانشناسی برگزار می شود.  اسامی پذیرفته شدگان، بر اساس نمره اکتساب شده در آزمون، از طریق سازمان سنجش به پژوهشکده اعلام  می گردد. منبع:پژوهشکده علوم شناختی